صنعت غذا در مرحله بقا، ضرورت حمایت از هویت فرهنگی اقتصادی خوراک ایران
فرهود زعفری، مؤلف، محقق غذا، مدرس دانشگاه هتلداری و آشپزی با چهار دهه سابقه تدریس، بنیانگذار آکادمی ایران شف و فعال حوزه گردشگری خوراک،
در گفتوگو با اساطیرنیوز با اشاره به وضعیت کنونی صنعت غذا، رستورانداری و گردشگری خوراک در کشور گفت: متأسفانه در شرایط فعلی میتوان گفت بخش مهمی از صنعت غذا، گردشگری خوراک و رستورانداری ایران از مرحله توسعه و سرمایهگذاری عبور کرده و وارد مرحله بقا شده است.
وی افزود: افزایش مستمر قیمت مواد اولیه، هزینههای انرژی، اجارهبها، دستمزد نیروی انسانی و همچنین کاهش قدرت خرید مردم باعث شده بسیاری از فعالان این حوزه به جای برنامهریزی برای رشد و توسعه، تمام توان خود را صرف حفظ فعالیت و جلوگیری از تعطیلی کسبوکار کنند.
زعفری با اشاره به تغییر رفتار مصرفکنندگان در سالهای اخیر اظهار کرد: در گذشته رستورانرفتن بخشی از سبک زندگی و تفریح خانوادهها محسوب میشد، اما امروز برای بخش قابل توجهی از جامعه به یک انتخاب مناسبتی و حتی لوکس تبدیل شده است. به گفته او، این تحول به طور مستقیم بر گردشگری خوراک و اقتصاد رستورانها تأثیر گذاشته و موجب شده بسیاری از واحدهای فعال این بخش با کاهش تقاضا مواجه شوند.
فشار اقتصادی و تهدید کیفیت خدمات غذایی
این مدرس دانشگاه در ادامه با بیان اینکه کیفیت همواره هزینه دارد، گفت:
زمانی که هزینههای تولید و ارائه خدمات به شکل مداوم افزایش پیدا میکند، بسیاری از کسبوکارها برای ادامه فعالیت با فشار جدی روبهرو میشوند. مجموعههای حرفهای تلاش میکنند کیفیت را حفظ کنند، اما تداوم بحران اقتصادی ممکن است برخی واحدها را به سمت استفاده از مواد اولیه ارزانتر، کاهش حجم خدمات و محدود کردن هزینههای آموزشی و کنترلی سوق دهد.
وی هشدار داد که ادامه این روند میتواند بر استانداردهای تولید و خدمات غذایی اثر منفی بگذارد و در نهایت اعتماد مصرفکنندگان را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
کسبوکارهای کوچک؛ نخستین قربانیان بحران
زعفری درباره بخشهای آسیبپذیرتر این صنعت نیز گفت: کسبوکارهای کوچک و مستقل بیشترین آسیبپذیری را دارند، زیرا این واحدها معمولاً سرمایه در گردش محدودتری دارند و در برابر نوسانات اقتصادی توان مقاومت کمتری از خود نشان میدهند.
وی افزود: پس از این گروه، رستورانهای سنتی و خانوادگی که هزینههای ثابت بالاتری دارند نیز با چالشهای جدی روبهرو خواهند شد. در مقابل، فستفودها به دلیل قیمتهای نسبتاً پایینتر و سرعت بیشتر در ارائه خدمات ممکن است مقاومت بیشتری از خود نشان دهند، اما آنها نیز از فشارهای اقتصادی مصون نخواهند بود.
این پژوهشگر حوزه خوراک تأکید کرد: در صورت ادامه این روند، احتمال کاهش تعداد واحدهای کوچک، تمرکز بیشتر بازار در دست برندهای بزرگتر و کاهش تنوع در صنعت غذا وجود خواهد داشت.
لزوم حمایت هدفمند از صنعت غذا
بنیانگذار آکادمی ایران شف با اشاره به فشارهای فزاینده بر فعالان این حوزه تصریح کرد: هزینههای بیمه، مالیات، نوسانات شدید اقتصادی و دشواری تأمین مواد اولیه بار سنگینی را بر دوش فعالان صنعت غذا گذاشته است. بدون حمایتهای هدفمند، تسهیلات مناسب و سیاستگذاری پایدار، انگیزه سرمایهگذاری در این حوزه کاهش مییابد و بخشی از نیروهای متخصص و سرمایههای انسانی این صنعت از کشور خارج میشوند.
وی افزود: صنعت غذا تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی ایران محسوب میشود و حفظ و تقویت آن نیازمند همکاری دولت، بخش خصوصی و نهادهای آموزشی است.
ظرفیت بالای ایران در گردشگری خوراک
زعفری در ادامه با تأکید بر ظرفیتهای ایران در حوزه گردشگری خوراک گفت: ایران از غنیترین کشورهای جهان از نظر تنوع غذایی، فرهنگ آشپزی و میراث خوراکی است و این ظرفیت ارزشمند همچنان وجود دارد و میتواند به یکی از مزیتهای مهم کشور در حوزه گردشگری تبدیل شود.
او در عین حال خاطرنشان کرد: مهاجرت نیروهای متخصص، کاهش سرمایهگذاری و فشارهای اقتصادی میتواند سرعت رشد این بخش را کاهش دهد. با این حال اگر برنامهریزی ملی، حمایت از آموزشهای تخصصی، توسعه برندهای غذایی و معرفی صحیح فرهنگ خوراک ایران در سطح بینالمللی صورت گیرد، این حوزه همچنان ظرفیت بالایی برای جذب گردشگران داخلی و خارجی خواهد داشت.
زعفری با اشاره به اقدامات انجامشده در این زمینه گفت: خوشبختانه در سالهای اخیر در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری خوراک ایران، از جمله با برگزاری جشنوارههای خوراک و آشپزی در ایران و خارج از کشور، گامهای مهمی برداشته شده است. از جمله این رویدادها میتوان به جشنواره ناواسارد اشاره کرد که به عنوان دوره فرهنگ خوراک ایران به کشورهای اوراسیا و بالعکس، نقش مهمی در معرفی این ظرفیتها داشته است.
سرمایهگذاری در صنعت غذا؛ جسورانه اما پرریسک
این فعال حوزه گردشگری خوراک درباره ورود سرمایهگذاران جدید به صنعت غذا نیز گفت: در شرایط کنونی، ورود سرمایهگذار جدید به این صنعت تصمیمی جسورانه است، اما در عین حال با ریسکهای قابل توجهی همراه است.
وی تأکید کرد: موفقیت در این حوزه بیش از هر زمان دیگری نیازمند دانش تخصصی، مدیریت حرفهای، نوآوری و نگاه بلندمدت است.
زعفری در پایان خاطرنشان کرد: صنعت غذا بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی ایران است و اگر قرار باشد این ظرفیت ارزشمند حفظ و تقویت شود، باید با نگاهی فراتر از اقتصاد روزمره به آن نگریست؛ نگاهی که همزمان به آموزش، سرمایهگذاری، کیفیت، میراث فرهنگی و توسعه گردشگری توجه داشته باشد.
تبلیغات
