مترجم سایت

آشپزي ايراني و نگاه ديگران

غذا بدون شك جزء مهمي از جاذبه هاي سفر است. آنقدر كه وقتي گردشگران خارجي به يك منطقه سفر مي كنند، براي شناخت فرهنگي محلي منطقه سراغ غذاهاي بومي را مي گيرند و البته تنها با يك جواب مواجه مي شوند: كباب! توريست هاي خارجي «كباب» را تنها غذاي ايراني مي‌دانند. غذايي كه اگرچه سرشناس ترين و بهترين پيشنهاد سرآشپزها هستند اما جز تكرار برنامه غذايي گردشگران نتيجه ديگري ندارند.

«مشكل ما از همان اول با پسوند كباب آغاز مي‌شود. چراكه جداي انواع كباب، بقيه مواد غذايي مانند ماهي را هم كباب مي‌كنند و اين براي مسافر نمايي از تنبلي آشپزي ايراني است كه نمي‌خواهند تنوع ايجاد كنند. اين در حالي است كه در كشورهاي ديگر با ماهي انواع و اقسام سوپ و غذا را درست مي‌كنند ولي ما فقط كباب آن را به مسافر مي‌دهيم. درست است كه در برخي مناطق غذايي مثل قليه ماهي داريم ولي چيزي نيست كه در رستوران ارائه شود.»

«ايراني براي لذت بردن به رستوران نمي‌رود و بيشتر به طرف غذاهايي مثل جوجه‌كباب يا انواع ديگر كباب مي‌رود كه تهيه آن در خانه مشكل است و غذايي مانند خورش سبزي را كه خود به راحتي در خانه درست مي‌كند،‌انتخاب نمي‌كند. به تبع رستوران‌ها هم انواع كباب را كه مشتري دارد و بماند هم خراب نمي‌شود در ددمنو مي‌گذارند. و اين در تور مشكل‌زا مي‌شود،‌ حساب كنيد در يك تور 15 روزه،‌ هر روز با 5، 6 رديف انواع كباب در منو مواجه مي‌شويد. در جايي مانند دزفول كه گنجشك مي‌خورند،‌ گنجشك‌كباب است و مسافر خنده‌اش مي‌گيرد.»

«اگر عده زياد باشد مثلاً‌ حدود 20 نفر اگر به رستوران قورمه سبزي سفارش بدهيم،‌ مي‌پذيرد ولي كمتر از اين برايش به صرفه نيست و برخي از مسافران هم ممكن است به اين غذا اعتماد نكنند. شده كه براي همين عده ديزي سفارش داده شده و همه دوست داشتند.»

توريسم شكم چراني!

توريسم آشپزي صنعتي نسبتا جديد در جهان است كه از سال 2001 يعني زماني كه براي اولين بار عبارت «گردشگري خوراك وپختني ها» درمقاله اي توسط «اريك ولف» مدير اتحاديه بين المللي توريسم غذا و پختني منتشر شد، سر زبان ها افتاد تا دوسال بعد اتحاديه بين المللي توريسم آشپزي و خوراكي ها بنيان شود.

توريسم آشپزي، تجربه صرف غذا و آشنايي با سبك هاي آشپزي كشور، منطقه يا حوزه جغرافيايي خاصي است كه بخش بسيار مهم و قدرتمندي از تجربه گردشگري براي هر توريست در تمام مقاصد توريستي جهان محسوب مي شود.

با اين حال اين ژانر از گردشگري به معني غذا خوردن در رستوران هاي پنج ستاره و گرانقيمت نيست. كسب تجربه خوراكي در رستوران هاي كوچك محلي و دوره گردهاي دستفروش بخشي از اين تجربه است كه گردشگران را با آشپزي يك منطقه آشنا مي كند.

توريستها چه غذايي دوست دارند؟

«ايران از نظر تنوع غذايي مشكلي ندارد. توريست‌هاي مختلف ذائقه‌هاي متفاوتي دارند، اروپايي‌ها هم ذائقه خاصي دارند و برخي از ميان آنها گياه‌خوار هستند كه طي سفر دچار مشكل مي‌شويم. من مسافر گياه‌خوار داشته‌ام،‌ روزهاي اول و دوم مشكلي نداشته ولي روزهاي بعدي ديگر غذا تكراري مي‌شود،‌ كاري كه كرده‌ام به آشپز گفتم سبزيجاتي مثل كلم،‌ هويج،‌ سيب‌زميني را با هم تركيب كند و‌ سالادهاي مختلف و ميوه را به غذايشان اضافه كرده‌ام.»

در مسيرهايي كه رستوران مناسبي نيست،‌ پيك‌نيك گذاشته‌ و با ميوه،‌ خرما و پنير پذيرايي كردم و گاهي هندوانه كه خيلي خوششان آمده است. در شهرهاي سنتي مثل يزد و اصفهان مي‌توان غذاهايي مثل انواع خورش فسنجان، كرفس،‌ سبزي و آلو را سفارش داد و معمولاً خيلي دوست دارند و دستور پخت را مي‌پرسند. اما در شهرهايي غير از تهران ممكن است،‌ در كرمانشاه ‌خورش خلال و در قزوين قيمه نسا سفارش داده‌ام اما در تهران چون شهر مدرني است، به لحاظ حسي كه بايد به مسافر القاء كرد و همچنين موقعيت و زمان،‌ محدوديت داريم.»

ما معتقدیم «قسمتي از تور متعلق به جاذبه‌هاي غذايي و آشپزخانه ايراني است و من اين را هميشه به مسافران مي‌گويم كه اين شانس را دارند تا از نزديك آشپزخانه ايراني را ببينند. ادويه‌ها و چاشني‌ها را مي‌توانند بچشند، مي‌بينند كه زعفران چگونه در غذا استفاده مي‌شود. ديزي يكي ديگر از جاذبه‌هاي آشپزخانه ايراني است،‌ نحوه پخت و خوردن آن براي مسافران خيلي جالب است. علاوه بر اين، نان هاي سنگك و بربري هم از ديدني‌هاي جذاب براي مسافران خارجي هستند.»